Luisterpuntbib interview

Luisterpunt blijft CD’s maken voor haar lezers !

Saskia Boets van Luisterpuntbib bij Sensotec De Luisterpuntbib zorgt ervoor dat, zelfs bij leesproblemen (van visuele of andere oorsprong), ook jij van boeken en verhalen genieten kan! De met menselijke stem voorgelezen boeken nemen je op sleeptouw. Onze consulent Jan Bruynooghe interviewde Saskia Boets, sleutelfiguur bij de Luisterpuntbib. Kom via dit interview alles te weten over de werking en service van de Luisterpuntbib. Heb je na het lezen van dit interview interesse in een eigen Daisy-speler, neem dan zeker een kijkje op onze Daisy-productpagina’s!

Wil je het interview (+/- 30 min.) beluisteren? Klik dan hier om de audiobestand te openen.

Lees je er liever zelf het interview op na. Dat kan:

  • ofwel klik je hieronder op de vraag die je interesse wegdraagt en dan brengen we jou meteen bij het goede antwoord
  • ofwel neem je rustig de tijd om het volledige interview erop na te lezen. Dan start je onder de opgesomde vragen.

Overzicht vragen

Hét interview

VRAAG 1 / Jan-Sensotec: Saskia, stel je even jezelf voor?
Saskia-Luisterpunt: Ik ben Saskia Boets. Ik werk bij Luisterpuntbliotheek, de bibliotheek voor mensen met een leesbeperking. Ik werk al sinds het begin van Luisterpunt bij de bib, dus dat is sinds ergens in 2008. Binnen Luisterpunt ben ik hoofd dagelijkse werking en teamverantwoordelijke voor communicatie en promotie. Vanaf 1 oktober word ik ook één van de twee co-directeurs van Luisterpunt.

VRAAG 2 /Jan-Sensotec: Kun je kort de activiteiten en de doelgroep van Luisterpuntbib omschrijven?
Saskia-Luisterpunt: Luisterpunt is de openbare bibliotheek in Vlaanderen en Brussel voor mensen met een leesbeperking. Onze leden zijn blinde en slechtziende mensen, mensen met een fysieke beperking, mensen met afasie en ook kinderen en jongeren met dyslexie. Wij zijn een verzend- en een online bibliotheek. De grootste groepen bij ons zijn enerzijds de kinderen en jongeren met dyslexie en anderzijds de oudere mensen met een visuele beperking. Deze tweespalt in doelgroepen vraagt ook een andere benadering. Qua boekenaanbod hebben we op dit ogenblik 28.000 duizend Daisy-luisterboeken in onze collectie en ongeveer 17.000 brailleboeken.

VRAAG 3 / Jan-Sensotec: Hoe lang zijn jullie al bezig?
Saskia-Luisterpunt: In zijn huidige vorm bestaan we sinds 2008. Maar onze voorlopers, de VLBB en VKBB, die bestonden respectievelijk 30 en 75 jaar. Een lange traditie dus van luister- en brailleboeken lenen aan mensen met een leesbeperking.

VRAAG 4 / Jan-Sensotec: Merk je evolutie in jullie publiek?
Saskia-Luisterpunt: Jazeker, we zien de afgelopen jaren een sterke evolutie. Vroeger bedienden we bijna exclusief mensen met visuele problemen, maar sinds ongeveer 10 jaar bedienen wij ook personen met een andere leesbeperking zoals mensen met dyslexie en in mindere mate afasie en een fysieke beperking.

VRAAG 5 / Jan-Sensotec: En hoeveel leden hebben jullie?
Saskia-Luisterpunt: Vandaag maken bijna 10.000 mensen gebruik van onze dienstverlening. Daarbovenop nog eens ongeveer hetzelfde aantal via bibliotheken, scholen, logopediepraktijken en woonzorgcentra. Onder onze leden tellen we slechts een 200-tal braillelezers. Onze andere leden lezen allemaal Daisy-luisterboeken. Op dit ogenblik heeft bijna de helft van onze lezers dyslexie, een sterke inhaalbeweging dus tegenover vroeger.

VRAAG 6 / Jan-Sensotec: En dat zijn lezers van alle leeftijden?
Saskia-Luisterpunt: Er zijn lezers van alle leeftijden maar bijna 70% van onze lezers zijn 15 jaar en ouder. Bij onze braillelezers is dat zelfs ruim 90%. Voor kinderen die braille kunnen lezen is dit vaak beperkt tot functioneel lezen (bijv. een bijsluiter van een medicament). Voor het plezierlezen, grijpen ze toch naar een luisterboek.

VRAAG 7 / Jan-Sensotec: Wordt er ook meer digitaal gelezen dan vroeger?
Saskia-Luisterpunt: Inderdaad, er wordt veel meer gescand en gelezen. Door de technologische evolutie werd er afgelopen jaren meer op luisteren dan op braille lezen gefocust. Echter, die braille blijft wel heel belangrijk voor het spellen en om een woordbeeld te behouden. Eigenlijk zou er best wel wat meer geoefend mogen worden in het braille lezen. Wij proberen dat te helpen stimuleren. Zo worden al onze brailleboeken voor de leeftijd tot en met acht jaar enkelzijdig braille-gedrukt. Dat is makkelijker te lezen dan dubbelzijdig gedrukte braille. Maar de voorkeur gaat dus echt wel naar het lezen de luistervorm.

VRAAG 8 / Jan-Sensotec: Wat voor soort boeken bieden jullie aan?
Saskia-Luisterpunt: Alles wat je terugvindt in een gewone bibliotheek. Maar onze collectie is iets minder groot dan die van de gemiddelde bibliotheek. We bieden dus fictie en non-fictie, jeugd, volwassenen, klassiekers, bestsellers, prijsbeesten, poëzie… voor elk wat wils. We hebben ook heel wat klassiekers omdat onze oudere doelgroep echte veellezers zijn. De oudere generatie grijpt nog vaak terug naar Stijn Streuvels, Aster Berkhof, Ernest Claes en noem maar op. We deden zelfs een project om een aantal klassiekers opnieuw te laten inlezen zodat de technische kwaliteit terug aan de huidige standaarden voldoet. Niet alleen de kwaliteit, maar ook de manier van inlezen is de afgelopen decennia geëvolueerd.

VRAAG 9 / Jan-Sensotec: Vertel eens wat meer over Knetterende Letteren, jullie huistijdschrift?
Saskia-Luisterpunt: Dit magazine voor onze leden verschijnt maandelijks, behalve in juli en augustus. De leden kunnen ervoor kiezen het tijdschrift maandelijks op hun online boekenplank te krijgen, nog als cd’tje of in verkorte braillevorm thuis te ontvangen. We zetten steeds een aantal boeken in de kijker aan de hand van een aantal vaste rubrieken. Daarnaast geven we een overzicht van alle nieuwe titels. De “Uitgelezen rubriek” zijn onze Daisy-boeken, de “Onder De Vingers” zijn de nieuwe brailleboeken. Nu onze redacteur binnen enkele maanden op pensioen gaat, hebben we plannen om het wat te hervormen. We zijn volop aan het brainstormen.

VRAAG 10 / Jan-Sensotec: Hoe geraken die boeken bij jullie publiek?
Saskia-Luisterpunt: Mensen kunnen zich online inschrijven of ze kunnen ons bellen. Er zijn ook de maatschappelijk assistenten van Blindenzorg Licht en Liefde en van de Brailleliga, die nieuwe leden aanbrengen. Lid worden is gratis. Daarna kunnen ze boeken aanvragen via onze online catalogus. Na een klik op “Aanvragen” wordt je doorgestuurd naar Mijn Luisterpunt, een soort interactieve webtoepassing. Als ze cd-lezer zijn, krijgen ze het boek op een cd’tje thuisgestuurd. Als ze online lezer zijn, dan plaatsen ze het boek op hun online boekenplank. Voor cd-lezers lezers zonder pc of internet die graag en veel lezen, wordt er ook gewerkt met het aanduiden van een voorkeursgenre. Is hun gelezen boek binnen, dan sturen we hen een nieuw boek binnen het gekozen genre toe. Naast de genrelezers heb je ook nog wenslijstlezers. Deze lezers maken een keuze op basis van ons huistijdschrift dat bij hen thuis toekomt. Zij ontvangen telkens het boek dat bovenaan hun wenslijstje staat.

VRAAG 11 / Jan-Sensotec: Gebeurt het dat jullie aanvragen krijgen voor boeken die niet in de catalogus zitten?
Saskia-Luisterpunt: Ja, natuurlijk, dat komt voor. In dat geval kijken we bij onze Nederlandse collega’s. Een boek wordt namelijk maar één keer omgezet in ons taalgebied. Is het daar niet beschikbaar, dan overwegen we om het zelf te doen. Is het een heel oud boek, is het gedrukte boek niet meer beschikbaar of is het iets heel specialistisch, in die gevallen gaan we er niet mee aan de slag. Daarbuiten proberen we dit wel te doen. Op onze website staat een online suggestieformulier zodat leden daar hun suggesties kunnen meegeven.

VRAAG 12 / Jan-Sensotec: Worden jullie luisterboeken ingelezen door mensen of door een computerstem?
Saskia-Luisterpunt: Al onze boeken worden ingelezen door mensen die geslaagd zijn in een stemproef. Daartoe moet elke kandidaat-inlezer drie teksten inlezen: fictie, non-fictie en een dialoogje. Elke stemproef, eender waar afgelegd, wordt beoordeeld door hetzelfde panel van 8 mensen. Pas bij een fiat, mag de kandidaat-lezer ook daadwerkelijk boeken inlezen. Inlezers maken zich hier elke week een tweetal uur voor vrij. Een boek omzetten kost al snel 3 tot maximum 8 maanden tijd. Dat vinden leden soms spijtig. Zeker bij een gehypt nieuw boek zouden ze het sneller beschikbaar willen. Daar krijgen we soms wel opmerkingen over en worden er boekensuggesties gedaan van boeken die we nog aan het omzetten zijn, maar over het algemeen zijn onze leden gewoon echt dankbaar dat we bestaan. Ik vind trouwens dat onze leden best wat meer mogen “klagen”. Hun feedback is onze kans om dingen te verbeteren. Onze Luisterpunt huisstudio wordt ook druk bezocht door de auteurs, wel een 40 à 50 per jaar, die hun eigen boek inlezen. Dus per jaar proberen we toch tussen de 40 en de 50 auteurs uit te nodigen om zelf een boek in te lezen. Vaak zijn het de auteurs zelf die aan de bel trekken: Zeg, mijn boek is af, mag ik het komen inlezen? Zelfs voor het in druk gegaan is. Zo kan een Daisy-luisterversie soms zelfs samen met de eerste druk verschijnen. Dat is heel tof natuurlijk. Maar we gaan ook actief op zoek naar nieuwe auteurs. Auteurs moeten natuurlijk geen stemproef afleggen. Maar hier delen we de mening van onze lezers: niemand kan een boek beter inlezen dan de auteur die het zelf geschreven heeft.

VRAAG 13 / Jan-Sensotec: Lezen de mensen meest op cd of gaan ze meer streamen en downloaden?
Saskia-Luisterpunt: De meeste van onze lezers zijn nog altijd cd-lezers. Het zijn vooral de jongeren en ook wel een aantal volwassenen die online lezen. Vanaf 70 plus wordt er vooral die nog op cd lezen. En dat zijn net onze veellezers. Dus qua uitleningen zit dat aantal anders in mekaar dan qua lezers. Elke dag vertrekken dus nog honderden cd’s van bij Luisterpunt.

VRAAG 14 / Jan-Sensotec: Luisterpunt gaat dus zeker nog een poosje door met het opsturen van cd’s?
Saskia-Luisterpunt: Zeker en vast. We plannen zelfs nog de vervanging van één van onze Daisy-robots. Zolang wij cd’s en het bijhorend verzendmateriaal kunnen bekomen, zien wij eigenlijk geen reden om te stoppen. Het is zo’n belangrijke dienstverlening. Dat viel echt op tijdens deze coronatijd. Dit zijn vaak ook de mensen die wat meer geïsoleerd leven. We hebben dus alles op alles gezet om onze cd-service te blijven aanbieden en kregen daar deugddoende reacties op. Wat ons nog meer sterkte in de gedachte om die belangrijke dienstverlening voor ons ouder publiek te behouden. We verschillen daarin van mening met een aantal internationale collega-bibliotheken die reeds stopten met cd-uitleningen. Deze bibliotheken zijn een paar honderd van hun leden kwijtgeraakt, mensen die de overschakeling niet konden maken. Voor ons is het duidelijk: zolang er cd’s bestaan en toestellen om ze maken en af te spelen, gaan we ermee door. We werken ook veel samen met reguliere bibliotheken. Op vraag van die bibliotheken deden we vrij recent nog een groepsaankoop Daisy-spelers, de gewone eenvoudige tafelmodellen met cd-sleuf, om mensen te laten kennismaken met luisterlezen.

VRAAG 15 / Jan-Sensotec: Waar kunnen de mensen jullie catalogus vinden?
Saskia-Luisterpunt: Wij hebben een online catalogus daisybraille.bibliotheek.be waarin al onze boeken opgelijst staan met korte inhoud, speelduur, aantal braillebanden. Bij elke Daisy-versie staat ook een kort fragment. Dus mensen kunnen kort naar het boek luisteren om de stem te horen en de feel van het boek te proeven. Dat wordt wel geapprecieerd. Daarnaast stellen we elke maand een aantal boeken voor via ons huistijdschrift. De grootte van onze collectie maakt een gedrukte, mail of braille catalogus erg moeilijk. Mensen kunnen wel een keuzelijst vragen over bepaalde onderwerpen of van bepaalde genres. Elk jaar maken we nieuwe keuzelijsten en daar staan dan titels in: de meest recente, de meest succesvolle, ook telkens met aantal braillebanden of speelduur, korte inhoud, auteur, titel. Die keuzelijsten kunnen leden krijgen via e-mail, maar ook in luistervorm, in braille of gewoonweg gedrukt.

VRAAG 16 / Jan-Sensotec:Kun je bellen om een boek te bestellen?
Saskia-Luisterpunt: Tuurlijk! Er wordt bij ons nog héél veel gebeld. Veel aanvragen gebeuren via Mijn Luisterpunt en de online catalogus, maar we hebben elke dag van 9 tot 16u een aantal mensen in de uitleendienst aan de telefoon beschikbaar om vragen beantwoorden. Die vragen variëren van “welke titels hebben jullie nog van auteur x”, tot “een vriendin raadde met boek y aan, hebben jullie dat?” We krijgen ook veel vragen via de verzendhoesjes waarin we de boeken bezorgen. Dat is vaak gewoon een briefje van de persoon in kwestie, partner, thuishulp, mantelzorger, enz. met een aantal boeknummers of een vraag zoals “Graag meer van deze auteur!”. Wij zijn heel flexibel op dat vlak.

VRAAG 17 / Jan-Sensotec: Zijn de cd’tjes die in de rekken staan in de gewone bibliotheek ook van jullie?
Saskia-Luisterpunt: Ja, dit is een bruikleencollectie.We werken samen met bijna alle bibliotheken in Vlaanderen. Alleen in West-Vlaanderen en Vlaams-Brabant zijn niet alle bibliotheken op de Daisy-kar gesprongen. We merken ook dat er elk jaar nog bijkomen. De bibliotheken kiezen zelf de titels of vragen een standaardpakket. Ze kunnen cd’s bijvragen, wisselen. Ze kunnen kiezen voor 100 cd’s, maar er zijn ook bibliotheken met 1200 cd’s. Deze service is ook gratis voor hen. Naast de bibliotheken werken we ondertussen ook samen met een vierhonderdtal scholen en met meer dan 300 woonzorgcentra en lokale dienstencentra. Deze zijn lid bij ons. Sinds de opkomst van het online gebeuren, kunnen zij via hun eigen Mijn Luisterpunt account online lezers inschrijven. Zij beheren dan samen met die lezer de boekenplank: zetten er nieuwe op, leveren gelezen titel in, enz. Op die manier zijn onze 28.000 Daisy-boeken voor iedereen tegelijk beschikbaar, in alle scholen, in alle bibliotheken en in alle woonzorgcentra.

VRAAG 18 / Jan-Sensotec: Wat is het verschil tussen een Daisy-boek en een gewoon luisterboek in een boekhandel?
Saskia-Luisterpunt: Een gewoon luisterboek in de boekhandel is meestal audio. Dan heb je bijv. acht of tien schijfjes audio. Daisy werkt op basis van mp3, wat veel compacter is. Wij kunnen tot 23 uur speelduur op één schijfje krijgen. Zo is een Harry Potter boek in de gewone boekhandel 8 of 10 schijfjes, bij ons is dat één schijfje. Dat is een groot voordeel, zeker voor kinderen met dyslexie die soms iets slordiger of wat meer verstrooid zijn. Voor mensen met een visuele beperking is 1 schijfje natuurlijk makkelijker hanteerbaar één dan 8 of 9. Een ander voordeel is het geheugen. Bij het afspelen van je boek via de Daisy-app, een Daisy-speler of Daisy-software, onthoudt dat altijd waar je gebleven bent. Het boek begint automatisch verder te spelen waar je gestopt bent. Zelfs al werd het schijfje uit de speler gehaald of zelfs al heb je het online boek ingeleverd en daarna terug uitgeleend. Daarnaast kun je er ook in navigeren, want het luisterboek volgt de pagina’s van het gedrukte boek. Je kan pagina’s terug bladeren of stiekem een hoofdstuk vooruit lezen. Je kan heel gemakkelijk van begin naar einde gaan. En, misschien wel het belangrijkste voordeel is dat je de voorleessnelheid zelf kan aanpassen. Daar zien we een groot verschil bij de doelgroepen. Ik ken eigenlijk geen enkele blinde lezer die niet sneller leest (120, 130 procent). Die stem vervormt niet, dus perfect verstaanbaar. Kinderen met leesmoeilijkheden vertragen het lezen dan weer zodanig dat ze ook fysisch kunnen meelezen met het gedrukte boek. Het zelf kunnen aanpassen van de snelheid naar wens is ook handig omdat de ene inlezer al wat sneller leest dan de andere. Met een Daisy-speler kun je 3 niveaus sneller of trager. Met de Daisy-app, ook door Sensotec ontwikkeld, kan je per vijf procent springen wat ervoor zorgt dat je erg nauwkeurig het eigen leestempo kiest. Dat is gewoonweg zalig.

VRAAG 19 / Jan-Sensotec: Wat zijn jullie toekomstplannen?
Saskia-Luisterpunt: We willen heel erg blijven inzetten op de app, samen met Sensotec. We willen die dus ook nog verder vernieuwen bijv. met de mogelijkheid om vanuit de app zelf een boek in de catalogus te zoeken. Los van de app, willen we ook graag inzetten op anderstalige boeken. Een internationaal verdrag van een aantal jaar terug maakt dit makkelijker. Dus nu druppelen bijvoorbeeld ook meer Spaanse boeken binnen. Ook het aantal Engelse en Franstalige boeken wordt nog uitgebreid. Ook onze samenwerking met Nederland, waarmee we de taal dele, wordt verdiept. Onze braillecollecties zijn een paar jaar geleden samengevoegd. Nu zitten we in de eindfase van een project om tot “1 audiocollectie” te komen, waardoor we er binnenkort 13.000 Nederlandse titels bij krijgen in onze collectie. In onze samenwerking met de bibliotheken zouden we graag ook de Daisy-online-boeken in hun lokale catalogi zichtbaar krijgen. Dat is nu al het geval voor de de Daisy-cd’s.
En wij gaan ook verhuizen. Onze huidige locatie is veel te groot geworden en niet aangepast aan de hedendaagse noden. Vroeger hadden wij een heel groot braille- en cassettemagazijn. Maar nu staan al onze boeken op een server. We missen er ook een aangepaste publieksruimte. Zo zou het wel fijn zijn ruimte te hebben voor een live auteurs-ontmoeting met onze lezers of een live interview waar onze lezers bij aanwezig kunnen zijn. Wij geven ook veel workshops aan bibliotheekmedewerkers, aan leerkrachten. Nu moeten we altijd op zoek naar locaties. Het plan is dat dan ook vanop onze eigen locatie te kunnen doen. De nieuwe locatie is trouwens veel gemakkelijker bereikbaar dan de huidige. We zullen echt pal in centrum Brussel zitten, op wandelafstand van zowel Brussel-Noord als Brussel-Centraal. We kijken er heel erg naar uit.

VRAAG 20 / Jan-Sensotec: Heb je zelf nog iets toe te voegen?
Saskia-Luisterpunt: Wat mij altijd verbaast is dat mensen heel tevreden zijn over onze dienstverlening. Vaak gaat er een wereld open voor de mensen die ons vinden. We hebben de afgelopen jaren ons lezersaantal bijna zien verdriedubbelen. Maar toch gaat het trager dan ik zou willen. Als ik iets zou willen verbeteren, is het gewoon dat iedereen die ons nodig heeft ons ook kent. En dat is zeker nog niet zo vandaag. Dus dat is een werkpunt waar we moeten blijven op inzetten en blijven nieuwe wegen zoeken.Ik hoop dat dit interview er ook aan kan bijdragen. Het enige dat ik nog aan toevoegen is: surf eens naar onze website www.luisterpuntbibliotheek.be of onze website voor kinderen en jongeren met dyslexie en hun ouders www.ikhaatlezen.be. En op 02 423 04 11 staan wij elke dag voor u klaar en geen enkele vraag is een vraag te veel.

All Rights Reserved to Sensotec ® | Webdesign Webit